Statuten van een bij testament opgerichte stichting niet eenvoudig te wijzigen

Er zijn nogal wat testamenten waarin iemand een stichting opricht om een door hem gekozen doel te bereiken. Die stichting komt dan tot stand door het overlijden van de betreffende persoon. Ook in het verleden is dat vele malen gebeurd. Een langer bestaan van een dergelijke stichting kan na verloop van tijd de behoefte aan aanpassing van statuten doen voelen. Reden daarvoor kan zijn dat de omstandigheden die voorheen relevant waren, nu minder spelen. Een verzoek tot het wijzigen van die statuten moet – als de statuten er zelf niet in voorzien – bij de rechtbank worden ingediend. De rechter kent dat verzoek niet lichtvaardig toe.

De rechter kan alleen maar statuten wijzigen als blijkt dat ongewijzigde handhaving tot andere gevolgen leidt dan bij de oprichting bedoeld. De rechter moet daarbij erg terughoudend zijn, zeker als het gaat om vermogen dat uit een nalatenschap is verkregen. De intenties van degene die bij testament de stichting heeft opgericht, verdienen bijzondere bescherming.

Veel van dergelijke stichtingen keren al dan niet jaarlijks geld uit aan vastgelegde doelen. In een concreet geval leidde dat na verloop van vele jaren tot een convenant tussen de uitkerende stichting en de ontvangende vereniging, waarin de ruimer geworden doelstelling van de vereniging niet meer spoort met de doelstelling van de uitkerende instelling. Bovendien kon de uitkerende instelling het jaarlijkse budget niet meer kwijt. Reden om ook voor de stichting een statutenwijziging in gang te zetten voor een ruimere doelstelling.

De stichting moet het verzoek onderbouwen met voldoende feiten en omstandigheden en aannemelijk maken dat en waarom het verzoek moet worden toegewezen. Een te summiere, puur feitelijke onderbouwing is niet voldoende, zo blijkt voor de rechtbank. In veel gevallen blijkt dat men ook met de bestaande statuten uit de voeten kan. Die voorzien meestal in situaties waarin de ontvangende partij ophoudt te bestaan dan wel van koers verandert. Vaak wordt het resterende vermogen dan in één keer overgemaakt naar een al dan niet in de statuten vermelde aanverwante instelling.

Wilt u meer weten over de haken en ogen aan statuten van bij testament opgerichte stichtingen? Bel ons voor het maken van een afspraak.