Zeggenschap in vereniging of stichting ook bepalend voor behoud ANBI-status

Het is onrustig in het land van de ANBI's (algemeen nu beogende instellingen). ANBI's - zoals goede doelen en (sport)verenigingen - profiteren van fiscaal voordeel bij schenkingen en erfenissen. Om de status te krijgen of behouden moet aan veel verplichtingen worden voldaan. Dat lukt niet altijd getuige het grote aantal instellingen dat de afgelopen jaren de status verloor. Een van de heikele punten is hoe de zeggenschap binnen de organisatie is geregeld.

Een mooi voorbeeld daarvan is een zaak die vorige maand voor de Gelderse rechtbank speelde. Uit de statuten bleek dat de betreffende stichting een algemeen nut beoogde, maar ook dat de volle zeggenschap over het vermogen van de stichting eigenlijk bij één persoon ligt. De regels voor ANBI's schrijven voor dat uit de regels van de instelling en de feitelijke gedragingen binnen de instelling niet mag blijken dat iemand of een andere rechtspersoon (stichting, vereniging en dergelijke) zodanig over het vermogen van de instelling kan beschikken als was het zijn of haar eigen vermogen.

De betreffende stichting kende een bestuur van twee personen en bij staking van de stemmen gaf de stem van de voorzitter de doorslag. Ook al staat in de statuten dat geen enkele bestuurder over het stichtingsvermogen kan beschikken op een manier alsof het zijn of haar eigen vermogen zou zijn, de feitelijke gedragingen in de organisatie wijken daarvan af.

Statuten en interne organisatie moeten zekerheid geven dat schenkingen worden gebruikt om de algemeen nuttige doelstelling van de instelling te behalen. Een statutair verbod heeft al geen enkele zin als daaruit al voortvloeit dat – vanwege diens doorslaggevende stem – alle bestuurshandelingen alleen het belang van de voorzitter dienen.

Het is daarom van belang dat een ANBI-instelling er voor zorgt de er geen duurzame situatie kan ontstaan waarin het bestuur uit slechts twee personen bestaat en de voorzitter telkens de beslissende stem heeft.

Wilt u meer weten over de redactie van ANBI-bestendige statuten? Bel ons voor het maken van een afspraak.